Định nghĩa và nguyên nhân gây sốc phản vệ ?
- Sốc phản vệ ( Anaphylaxis) là
phản ứng tăng nhạy cảm type 1, toàn thân, xảy ra trên một cá thể nhạy cảm tạo
ra các biểu hiện lâm sàng ở da niêm, tim mạch, hô hấp và thường đe dọa tính
mạng.
- Nguyên nhân gây sốc phản vệ:
Thức ăn: các loại đậu, trứng, sữa, hải sản...
Côn trùng: ong, sứa, kiến, bò cạp...
Thuốc: kháng sinh, kháng viêm aspirin/NSAIDs, vaccin, thuốc cản quang...
Vật liêu tiếp xúc: hạt latex, kim loại...
Khác: nhiệt độ lạnh, vận động, truyến máu, huyết tương...
Triệu chứng lâm sàng của sốc phản vệ ?
- Miệng: ngứa quanh môi, lưỡi và
phù môi, lưỡi...
- Da: đỏ, mẩn ngứa, phù mạch,
hồng ban đa dạng và nổi gai ốc
- Hệ tiêu hóa: buồn nôn, đau
bụng quặn từng cơn, ói mửa, tiêu lỏng
- Hệ hô hấp: cảm giác ngứa, khó
chịu ở hầu họng, nuốt khó, khó nói, khàn giọng, ho khan, đôi khi biểu hiện co
thắt phế quản gây thở nhanh, ngắn, khò khè, khó thở, tức ngực...
- Tim mạch: cảm giác mệt mỏi,
ngất, đau ngực, loạn nhịp tim, hạ huyết áp
- Khác: ngứa quanh hốc mắt, phù
đỏ, sưng mô liên kết và chảy nước mắt, đau lưng.
Những triệu chứng cần nhập cấp cứu ngay ( trẻ lớn và nguời
lớn):
- Dấu hiệu tắc nghẽn đường hô hấp
- Nhịp thở nhanh
- SpO2 < 92%
- Mạch < 50 hay > 120 lần/phút
- HA tâm thu < 90mmHg
- Điểm Glassgow < 12 điểm
Nguyên tắc điều trị sốc phản vệ:
- Đánh giá cung cấp đủ oxy, cung lượng tim,
tưới máu mô, tình trạng sốc.
- Nằm đầu bằng.
- Ngưng ngay thuốc đang truyền, các chất đang
tiếp xúc, garot phía trên nơi tiêm thuốc.
- Thông đường thở và cung cấp oxy 100%: nếu
bệnh nhân có biểu hiện tắc nghẽn đường thở với tiếng thở rít, đặt nội khí quản
hoặc mở khí quản.
- Sau khi đánh giá tình trạng sốc tiến hành
tiêm bắp Adrenalin ngay 0,01mg/kg/liều, tối đa 0,5mg có thể lặp lại mỗi 3-5
phút nếu cần, khi có dấu hiệu giảm tưới máu mô chuẩn bị Adrenalin truyền tĩnh
mạch.
- Kháng histamin: Pipolphen 0,5-1mg/kg/lần lặp
lại mỗi 6=8 tiếng.
- Corticoid uống: Dexamethasone 0,4mg/kg (tối
đa 20mg) hoặc truyền solumedrol 1-2mg/kg (tối đa 125mg).
No comments: